Wat is een warmtepomp?

April 4, 2024

Een warmtepomp is een toestel dat warmte omzet  van een bronlocatie (zoals de buitenlucht, grond of grondwater) naar een bestemming (zoals een gebouw) om het te verwarmen of te laten koelen. Dit gebeurt door midel van een warmtewisselaar die de energie onttrekt uit de omgeving en afgeeft aan de bestemming. Warmtepompen werken op elektriciteit en gebruiken een koelvloeistof die warmte absorbeert bij een lage temperatuur en deze afgeeft bij een hogere temperatuur.

Het basisprincipe achter een warmtepomp is vergelijkbaar met dat van een koelkast, maar dan omgekeerd. Terwijl een koelkast warmte uit zijn binnenruimte haalt en naar buiten afvoert om koel te blijven, haalt een warmtepomp warmte uit een externe bron en brengt deze naar binnen om een ruimte te verwarmen. Warmtepompen zijn efficiënt omdat ze meer energie (in de vorm van warmte) kunnen verplaatsen dan ze aan elektrische energie gebruiken. Dit zorgt ervoor dat de energieconsumptie van de woonst aanzienlijk daalt te opzichte van de klassiek verwarmen, wat daarnaast ook een besparing met zich mee brengt.

Vaillant warmtepomp achteraan een woning (bron: vaillant.be)

Soorten warmtepompen

Er bestaan verschillende soorten warmtepompen, elk met hun unieke werkwijze en toepassingen. De keuze voor een specifiek type hangt af van verschillende factoren, waaronder de lokale klimaatomstandigheden, de beschikbaarheid van warmtebronnen, en specifieke verwarmings- en koeling behoeften. Een erkent installateur kan je zeker verder helpen om de juiste warmtepomp te  Hier zijn de voornaamste soorten warmtepompen.

  • Lucht-lucht warmtepompen: Deze systemen halen warmte uit de buitenlucht en brengen deze over op de binnenlucht. In de volksmond worden deze ook wel de Airco genoemd. Ze zijn relatief eenvoudig te installeren en efficiënt in milde klimaten, maar hun efficiëntie kan afnemen bij zeer lage buitentemperaturen.
  • Lucht-water warmtepompen: Deze warmtepompen onttrekken warmte aan de buitenlucht en gebruiken deze om water te verwarmen of koelen en dit door te sturen via de radiatoren of vloerverwarming
  • Grond-water warmtepompen (ook bekend als geothermische warmtepompen): Deze systemen gebruiken de relatief constante temperatuur van de aarde (via een netwerk van buizen onder de grond) om warmte (of koelte) te ontrekken uit de grond en af te geven aan e woonst. Doorgaans is deze installatie iets duurder omwille van de noodezakelijke grondboringen die dienen te gebeuren.
  • Water-water warmtepompen: Deze halen warmte uit oppervlaktewater, grondwater, of afvalwater en gebruiken deze om het water te verwarmen/koelen. De beschikbaarheid van een geschikte waterbron is cruciaal voor de toepasbaarheid van dit type warmtepomp.
  • Hybride warmtepompen: Een combinatie van een warmtepomp met een andere verwarmingsbron (zoals een gasboiler) om de efficiëntie te optimaliseren en te zorgen voor verwarming onder verschillende omstandigheden. De systeem schakelt tussen de warmtepomp en de andere warmtebron op basis van temperatuur, kosten, of andere factoren.

Een warmtepomp en het capaciteitstarief

Het capaciteitstarief berekent de kosten voor het gebruik van het elektriciteitsnet op basis van de piekbelasting van een gebruiker, niet het totale verbruik. Voor eigenaren van warmtepompen, die tijdens koude periodes hoge piekbelastingen kunnen veroorzaken.

Het is dan ook belangrijk om de pieken te minimaliseren en kosten te besparen. Dit kan gebeuren door de warmtepomp:

  • te laten draaien in de daluren
  • energie monitoring te gebruiken om ze slim aan te sturen
  • een automatische sturing op basis van het weer, de digitale teller, ...

Naast deze zaken blijft het vooral cruciaal dat de gebruikers bewust omgaan met hun energieverbruik om zo het net te ontlasten en zelf te besparen. Verbruiken wanneer de zon schijnt, niet teveel toestellen samen opzetten en logisch denken brengt je al aardig op weg om het piektarief te vermijden. Er zijn ook visuele hulpmiddelen die je helpen je energie beter in kaart te brengen en je leren hoe om te gaan met de energieconsumptie van je huis. Een uitgebreid gamma van producten die je hierbij kunnen helpen kan je vinden op https://maakjemeterslim.be/